I. Gwatemala, a dokładnie República de Guatemala, jak większość państw regionu, rozciąga się między wodami Pacyfiku i Atlantyku. Jest trzecim, po Nikaragui i Hondurasie, największym państwem Ameryki Centralnej.
2. Gwatemala sąsiaduje z 4 krajami: z Salwadorem (203 km), Hondurasem (256 km), Meksykiem (962 km) oraz Belize (266 km).
3. Stolicą Gwatemali jest miasto Gwatemala, którego pełna nazwa to La Nueva Guatemala de la Asunción, w świecie bardziej znana jako Guatemala City lub Ciudad de Guatemala. Jest to też największe miasto Gwatemali oraz największa metropolia Ameryki Środkowej. Stolicę zamieszkuje 1,2 miliona ludzi.
4. Gwatemala jest najludniejszym krajem w Ameryce Środkowej z populacją na poziomie 15 milionów mieszkańców. Nie zapominajmy, że Meksyk leży w Ameryce Północnej.
5. Gwatemala jest domem dla 22 różnych grup etnicznych, co sprawia, że kultura kraju jest niezwykle różnorodna.
6. Nic dziwnego, że oprócz hiszpańskiego, który jest oficjalnym językiem urzędowym kraju i posługuje się nim 90% populacji kraju, w Gwatemali mówi się w ponad 20 rdzennych językach. Najpopularniejszym z nich jest kiche.
7. Oficjalną walutą Gwatemali jest quetzal [wym. kecal]. Jeden quetzal to około 50 polskich groszy. W wielu miejscach turystycznych akceptowane są płatności w dolarach amerykańskich.
8. Flaga Gwatemali przedstawia dwa pionowe, błękitne pasy symbolizujące sprawiedliwość, które rozdzielone są pasem bieli oznaczającym pokój i czystość. Na środku znajduje się godło państwa z dwoma karabinami, które symbolizują obronę wolności, wieniec laurowy — zwycięstwo, zaś wizerunek ptaka kwezala herbowego nawiązującego do Indian i swobody.
9. Quetzal, narodowy ptak Gwatemali, to złocistozielony ptak symbolizujący wolność. Uważa się, że stworzenia te wolą umrzeć z głodu niż żyć w niewoli. Quetzal już od czasów starożytnych był czczony w Gwatemali. Zarówno cywilizacja Majów, jak i Azteków uważała go za świętego, widząc w nim ikonę piękna i wolności.
10. Hymn Gwatemali został napisany przez Kubańczyka – José Joaquína Palmę. Natomiast skomponował go Gwatemalczyk — Rafael Álvarez Ovalle.
11. Gwatemala znana jest jako miejsce narodzin cywilizacji Majów, która to rozkwitła na tym terenie ponad dwa tysiące lat temu. Dokładnie to region Peten uznawany jest za miejsce ich narodzin.
12. Wiele tradycji Majów przetrwało do dziś, a ich wierzenia dotyczące natury i wszechświata wciąż mają wpływ na miejscową kulturę. Widać to zwłaszcza w tradycyjnych tkaninach noszonych przez rdzenne społeczności Majów. Wzory na suknach symbolizują różne aspekty życia Gwatemalczyków: zygzaki reprezentują wulkany lub góry, kwiaty — płodność i życie, zaś diamenty — cztery strony wszechświata.
13. Kobiety Majów są rzemieślniczymi producentkami tekstyliów. Sama zaś Gwatemala jest liderem w produkcji niebieskiego denimu.
14. Skoro o Majach mowa, koniecznie trzeba wspomnieć o słynnym Tikal. To jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych Majów, wpisane na listę UNESCO, nam kojarzące się z monumentalnymi piramidami. To jedne z najsłynniejszych piramid na całym świecie!
15. W Gwatemali znajdują się jeszcze dwa miejsca wpisane na Listę Światowego dziedzictwa UNESCO. Pierwszym z nich jest kolonialne miasteczko Antigua, które słynie z kolorowych, brukowanych uliczek i otaczających je potężnych wulkanów. Pozostałe to Park Archeologiczny i Ruiny w Quirigua.
16. Co roku 1 listopada Gwatemalczycy biorą udział w typowym dla tej strony świata barwnym wspominaniu zmarłych. Jednak rytuał ten w Gwatemali przyjął nieco inne tory. Rytuał, który trwa już ponad 3000 lat! Ludzie gromadzą się na cmentarzach, aby udekorować groby swoich bliskich, a następnie Gwatemalczycy puszczają masywne i misternie zdobione latawce wysoko w niebo.
17. Gwatemalską tradycją jest także stawianie kolorowych grobowców. Cmentarze wyglądają tutaj w istocie zjawiskowo. Za ten najpiękniejszy uznawany jest kolorowy cmentarz Chichicastenango.
18. Najważniejszym świętem w Gwatemali są chrześcijańskie święta Wielkiej Nocy nazywany Semana Santa. Przez cały Wielki Tydzień urządzane są spektakularne procesje, wielobarwne jarmarki, a także pokazy artystyczne, występy muzyczne i parady.
19. Jednym z najczarowniejszych miejsc w Gwatemali jest obszar Parku Narodowego Semuc Chempey. Znajduje się tu ponad 300-metrowa wapienna platforma na rzece Cahabón, tworząca płytkie, krystalicznie czyste baseny. Dookoła doliny znajdują się gęste lasy, a w nich liczne szlaki piesze.
20. Gwatemala znajduje się na obszarze Pacyficznego Pierścienia Ognia. W tym rejonie stosunkowo często dochodzi więc do trzęsień ziemi i aktywności wulkanicznej.
21. Od czerwca do listopada na terenie Gwatemali występują silne huragany.
22. Największym jeziorem w Gwatemali jest Izabal. Choć znajduje się w rejonie górskim, umiejscowione jest w głębokiej dolinie na wysokości zaledwie 8 metrów n.p.m. Powierzchnia jeziora to imponujące 590 kilometrów kwadratowych.
23. Natomiast to jezioro Atitlán odgrywa w Gwatemali pierwsze skrzypce. Atitlán uważane za jedno z najpiękniejszych jezior na świecie, otoczone jest trzema wulkanami i licznymi tradycyjnymi wioskami. Ponadto jezioro Atitlán jest najgłębszym jeziorem w Ameryce Środkowej. Powstało w wyniku erupcji wulkanu prawie 100 000 lat temu i przyćmiewa każde inne jezioro w regionie.
24. Jeszcze jedno wodne NAJ zasługuje na miejsce w tym rankingu. To Usumacinta — najdłuższa rzeka w Gwatemali, która przepływa również przez Meksyk, a częściowo tworzy naturalną granicę między tymi dwoma państwami. Usumacinta ma długość 950 kilometrów.
25. W Gwatemali jest ponad 30 wulkanów, ale tylko trzy z nich mają status aktywnych: Santiaguito, Pacaya oraz Fuego. To ten ostatni być może na zawsze zostanie moim ulubionym wulkanem. Dlaczego? Tu wyjaśniam!
26. Istnieje jeszcze jeden jakże ważny gwatemalski wulkan. Na północy kraju, w pobliżu granicy z Meksykiem znajduje się najwyższy wulkan nie tylko w Gwatemali, ale i całej Ameryce Środkowej. Tajumulco wznosi się na wysokość 4220 metrów.
27. Gwatemala jest jednym z nielicznych miejsc na świecie, gdzie wydobywa się czerwony jadeit – kamień szlachetny o dużym znaczeniu kulturowym.
28. Kolorowe gwatemalskie ulice ozdabiane są jeszcze bardziej malowniczymi autobusami, zwanymi chicken busami. Po dziesięciu latach służby wożenia dzieci do amerykańskich szkół i 150 tysiącach przebytych mil kultowe żółte autobusy wystawiane są na aukcję w Gwatemali. Nowi kreatywni właściciele pokryli je odlotowymi wzorami i mnóstwem kolorowych światełek i uczynili z nich popularną opcję transportu publicznego w większych miastach kraju. Dla miejscowych jest to tani środek transportu, zaś dla turystów wręcz MUST SEE w Gwatemali.
29. Założyciel Duolingo pochodzi z Gwatemali — dzięki Luisowi von Ahn niejeden z nas poznał nie tylko hiszpański język.
30. Gwatemala wydała na świat dwóch laureatów Nagrody Nobla. Pierwsza z nich zawędrowała do pisarza, poety i dyplomaty Miguela Ángela Asturiasa, który zdobył Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury, jako drugi Latynos. Zaś aktywistka Rigoberta Menchú została uhonorowana Pokojową Nagrodą Nobla w 1992 roku za działania na rzecz lokalnej społeczności Majów.
31. Gwatemala ma jeden z najwyższych wskaźników przestępczości w Ameryce Łacińskiej. Niechlubnie przebija ją tylko Honduras, Salwador i Wenezuela.
32. Szczególnie starsze pokolenie Gwatemalczyków, zwłaszcza tych rdzennego pochodzenia, unika aparatu fotograficznego. Według ich wierzeń ten wynalazek nowoczesnej cywilizacji kradnie im dusze.
33. W Gwatemali miała miejsce najdłuższa wojna domowa w Ameryce Środkowej. Trwała ona nieprzerwanie przez aż 36 lat (od 1960 do 1996) pomiędzy rządem tego kraju a lewicowymi rebeliantami.
34. Kuchnia gwatemalska, w przeciwieństwie do sąsiadów z południa, jest smaczna i sycąca. Jak to u Latynosów, podstawą wielu dań jest kukurydza i fasola czerwona. Bliżej jej do Meksyku, czyli do Ameryki Północnej.
35. Czekolada była używana przez Majów jako napój rytualny, dlatego Gwatemala jest jednym z pierwszych miejsc na świecie, gdzie zaczęto uprawiać kakao. I to właśnie pierwszą tabliczkę czekolady wyprodukowano właśnie w Gwatemali, jeszcze w czasach Majów. Obecnie czekolada nadal stanowi znaczny element lokalnego biznesu. Pamiętajcie o tym, szukając upominku dla bliskich, będąc w Gwatemali.
