I. Panama była Panamą jeszcze przed przybyciem do niej Europejczyków. Istnieje kilka teorii na temat pochodzenia słowa Panama. Najbardziej popularna z nich głosi, że nazwa kraju pochodzi z języka Indian Cueva i oznacza miejsce obfitości ryb.
2. Panama leży w Ameryce Centralnej, która jest częścią Ameryki Północnej. Posiada tylko dwóch sąsiadów: na odcinku 225 kilometrów graniczy z Kolumbią, zaś do Kostaryki przylega na 330 kilometrach.
3. Panama leży na Przesmyku Panamskim, czyli wąskim pasie lądu łączącym Amerykę Północną z Południową. Przesmyk ten ciągnie się od granic Kostaryki przez Panamę aż do Kolumbii na długości około 640 kilometrów i szerokości od 47 do 192 kilometrów.
4. Panama oblewana jest wodami Oceanu Atlantyckiego, dokładnie Morza Karaibskiego oraz Oceanem Spokojnym. W najwęższym miejscu oba te zbiorniki wodne dzieli jedynie 50 kilometrów lądu.
5. Panama jest czwartym największym lub czwartym najmniejszym państwem kontynentalnej części Ameryki Centralnej.
6. W Panamie występuje gorący, wilgotny, tropikalny klimat, z długą porą deszczową (od maja do grudnia) i znacznie krótszą porą suchą — od stycznia do kwietnia.
7. Panama, ze względu na swoje położenie na południe od alei huraganów, nie jest bezpośrednio na nie narażona. Rzadko też pojawiają się tu burze tropikalne. Częściej kraj dotykają ulewne deszcze, skutkujące gwałtownymi powodziami i osuwiskami.
8. W Panamie jest prawie 500 rzek, z których większość jest dość krótka. Trzysta z nich wpływa do Oceanu Spokojnego, reszta do Morza Karaibskiego. Największą rzeką jest odkryta przez Krzysztofa Kolumba Rio Chagres.
9. Najwyższym punktem Panamy jest Volcán Barú, znany również jako Volcán de Chiriquí, będący częścią największego pasma górskiego kraju, Cordillera Central. Jest ciągle czynnym stratowulkanem o wysokości 3474 metrów n.p.m.
10. Imponujące 44% powierzchni Panamy pokrywają lasy. Dzięki temu Panama jest jednym z najbardziej bioróżnorodnych państw świata.
11. Na terenie Panamy znajduje się aż pięć parków narodowych. Co więcej, na terenie kraju żyje ponad sto gatunków zwierząt, których nie spotkamy w żadnym innym zakątku świata.
12. Narodowym ptakiem Panamy jest orzeł harpia, uważany za największego i najpotężniejszego ptaka drapieżnego w obu Amerykach. Rozpiętość jego skrzydeł może wynosić imponujące dwa metry.
13. U wybrzeży Panamy bardzo często pojawiają się groźne rekiny. Z tego powodu warto całkowicie poważnie traktować wszelkie obwieszczenia dotyczące drapieżników krążących na dość płytkich wodach.
14. Stolicą kraju jest Panama City, czyli Ciudad de Panamá. Jest to także największe i najbardziej zaludnione miasto w kraju, prawie 20% ludności mieszka właśnie tutaj.
15. Panama City to jedyna stolica na świecie, w której granicach znajduje się las deszczowy. Szukajcie go pod nazwą Metropolitan Natural Park. Park ten o powierzchni 230 hektarów jest domem dla ogromnej bioróżnorodności: ponad 280 gatunków rodzimych roślin, w tym naprawdę imponujących gigantów, ponad 280 odmian ptaków i ponad 100 gatunków węży, płazów i ssaków, w tym takie okazy jak mrówkojady, leniwce i legwany.
16. Panama City jest jednym z najdroższych miast w Ameryce Środkowej. Koszty życia są tu istotnie wyższe w porównaniu z innymi regionami kraju.
17. Panama świętuje dwa dni niepodległości: pierwszy na pamiątkę uwolnienia się spod rządów Hiszpanii w 1821 roku, drugi po uzyskaniu oswobodzenia od Kolumbii (1903 rok).
18. Panama nie posiada armii, została ona rozwiązana po inwazji Stanów Zjednoczonych na ten kraj w 1989 roku. Za utrzymanie bezpieczeństwa, porządku publicznego i ochrony granic kraju odpowiada Policja Krajowa, Krajowa Służba Graniczna, Krajowe Służby Powietrzno-Motorowe i Krajowe Służby Imigracyjnej.
19. Od 2010 roku gospodarka Panamy jest drugą najbardziej konkurencyjną gospodarką Ameryki Łacińskiej (po Urugwaju), będąc jedną z najszybciej rozwijających się i najlepiej zarządzanych ekonomii.
20. Kanał Panamski zasila aż jedną trzecią całej gospodarki Panamy. Tuż za nim z roku na rok coraz lepszy wyniki uzyskuje panamska turystyka.
21. Kanał Panamski to jeden z najważniejszych szlaków wodnych na świecie, łączący Ocean Spokojny i Atlantycki. Każdego roku korzysta z niego ponad 10 tysięcy statków.
22. Podczas budowy najsłynniejszego kanału na świecie zginęło ponad 25 tysięcy pracowników. Zdecydowaną większość zgonów spowodowała żółta febra oraz malaria.
23. Statek o nazwie Ancon był tym zaszczytnym pierwszym statkiem towarowym, który przepłynął przez Kanał Panamski. To ważne wydarzenie miało miejsce 15 sierpnia 1914 roku.
24. Stany Zjednoczone korzystały z praw jurysdykcyjnych i sprawowały kontrolę nad strefą Kanału przez wiele dziesięcioleci. Dopiero w 1999 roku podpisano traktat, dzięki któremu Panama uzyskała całkowitą kontrolę nad Kanałem Panamskim.
25. Przepłynięcie kanału zajmuje od sześciu do ośmiu godzin.
26. Istnieje opłata za przepłynięcie Kanałem Panamskim, która zależy od wielkości i rodzaju statku, a także od ładunku. Niedawno japoński gigant petrochemiczny, Eneos, zdecydował się zapłacić rekordową opłatę 3,97 milionów dolarów za pierwszeństwo w ominięciu korków na strategicznym szlaku żeglugowym kanału.
27. Richard Halliburton, amerykański pisarz i poszukiwacz przygód przepłynął Kanał Panamski wpław, ale nadal musiał ponieść opłatę w wysokości 0,36 dolara.
28. Panama liczy około 4,4 miliona mieszkańców (dane z 2023 roku), co czyni ją drugim po Belize najsłabiej zaludnionym kontynentalnym krajem Ameryki Północnej.
29. Aż 70% dzisiejszych mieszkańców Panamy to Metysi, czyli potomkowie Europejczyków i Indian.
30. Średnia długość życia w Panamie wynosi około 78 lat (kobiety 81 lat, mężczyźni 75 lat). To najwyższy wskaźnik w regionie i taki sam jak w Polsce.
31. Szacuje się, że w Panamie mieszka obecnie niecałe 200 Polaków.
32. Oficjalnym językiem Panamy jest język hiszpański, ale mieszkańcy kraju używają aż 14 innych języków tubylczych, z których najpopularniejszymi są Ngäbe, Kuna oraz Embera.
33. Oficjalną walutą Panamy jest panamski balboa (PAB), który jest emitowany wyłącznie jako monety i występują w nominałach 1, 5, 10, 25 i 50 centów. Panama nie drukuje własnej papierowej waluty, zamiast tego używa dolara amerykańskiego jako prawnego środka płatniczego. Dolary przelicza się do balboa w stosunku 1:1, dlatego ceny, które zobaczycie w sklepach, będą odnosiły się właśnie do dolarów.
34. Panama była pierwszym krajem Ameryki Łacińskiej, który przyjął dolara amerykańskiego jako oficjalną walutę.
35. Flaga narodowa Panamy jest podzielona na cztery ćwiartki, składa się z trzech kolorów (podobnie jak flaga Stanów Zjednoczonych): białego, który symbolizuje pokój, prostokątów czerwonego i niebieskiego, które nawiązują do partii konserwatywnej oraz liberalnej. Występują na niej również gwiazdki: niebieska to alegoria czystości, czerwona to symbol prawa.
36. Wśród znanych Panamczyków wymienić należy twórcę słynnego Prawa Murphy’ego, który urodził się w Panamie w Strefie Kanału Panamskiego w 1918 roku. Uczyniło go to notabene obywatelem USA.
37. Panama była pierwszym krajem poza Stanami Zjednoczonymi, który sprzedawał coca-colę, a pierwsza dostawa została zaimportowana do Panamy w 1906 roku. Pierwsza rozlewnia została otwarta w stolicy kraju w 1919 roku i Panama (wraz z Kubą) stały się jednymi z pierwszych krajów z własną rozlewnią tego napoju poza Ameryką Północną.
38. Panama ma drugą co do wielkości strefę wolnocłową na świecie — Colon Free Zone. To wolny port, który zajmuje się reeksportem różnych towarów do Ameryki Łacińskiej i na Karaiby.
39. Słynne panamskie kapelusze nie są właściwą pamiątką przywiezioną z Panamy. Owe kapelusze narodziły się w Ekwadorze i to właśnie po dziś dzień oryginalnie nadal wyplatane są właśnie w tym położonym na równiku kraju. Ich panamska myląca nazwa przyjęła się podczas budowy Kanału Panamskiego, kiedy to ciężko pracujący robotnicy, chcąc uchronić się przed palącym słońcem, starali się osłaniać siebie kapeluszami.
40. Kuchnia panamska to połączenie hiszpańskich, indiańskich i afrykańskich składników i potraw. Dania mają zazwyczaj łagodniejszy smak niż ostre potrawy karaibskie. Daniem narodowym jest Ropa Vieja, co tłumaczy się jako „stare ubrania”. Jest to wołowina gotowana w cebuli, czosnku, papryce i pomidorach, podawana z ryżem. Popularna jest też yucca frita, czyli smażony korzeń juki, stanowiący tropikalną wersję frytek.
